Wat is een gps en hoe gebruik je het?
De gps-ontvanger is een handig apparaatje voor het vinden van de weg en het vastleggen van de route. Dankzij de verbinding met satellieten weet een gps altijd exact jouw positie, hoe snel jij je verplaatst en in welke richting je moet lopen. Dit kan zowel tweedimensionaal (waar ben ik op de kaart?) als driedimensionaal (hoe hoog sta ik?).Voorwaarde voor gebruik
Een gps heeft één belangrijke voorwaarde, en dat is dat de gps-ontvanger een vrije verbinding heeft met tenminste drie satellieten. De ontvanger moet de hemel dus goed kunnen 'zien'. Door steen, hout en dicht bladerdek heeft een gps geen of moeilijk ontvangst. Geen ontvangst in de berghut, sneeuwhol, dicht bos of kloof kan dus voor navigatie problemen zorgen.
Waypoints, coördinaten en routes
De gps legt punten vast door middel van coördinaten. Zo'n punt wordt een waypoint genoemd. Een waypoint kan je vanaf een (digitale) kaart handmatig (of via je pc) in de gps invoeren, maar je kunt ook in het veld waypoints markeren. In de gps kan je zo'n waypoint een naam of een nummer geven. Behalve punten kunnen ook complete routes in de gps worden geprogrammeerd. Dit is eenvoudig te doen door meerdere waypoints achter elkaar in een gps 'route' op te nemen en deze route onder een aparte naam op te slaan. Als je een route wilt volgen dan selecteer je deze en de gps leidt je langs alle routepunten. Als de gps tijdens de gehele wandel-, fiets of kanotocht aan staat, dan wordt deze hele route vastgelegd als een 'track'. Een track is ook een route, alleen zijn de waypoints veel regelmatiger (bijvoorbeeld elke minuut) vastgelegd en daarom is een track veel preciezer.
Wat kost een gps?
Het is goed om te weten dat de belangrijkste gps functies niet beter werken bij dure modellen, maar dat je betaalt voor de extra's (een digitaal kompas, een ingebouwde hoogtemeter op luchtdruk, een groter gebruiks- en bedieningsgemak, een kleurenscherm, etc.).Welk gps kiezen?
Met een goed navigatiesysteem raak je het pad nooit de weg kwijt. De gps geeft je bovendien veel extra informatie weer zoals afgelegde weg in tijd en meters, geschatte aankomsttijd, hoogte, koers en nog veel meer. Maar wat is, los van al deze functies, nu de meest ideale gps en waar moet ik op letten bij het kopen van een gps?Budget
Zoals bij iedere aankoop is budget een van de belangrijkste uitgangspunten die van invloed zijn op de uiteindelijke keuze. Een gps is al verkrijgbaar voor minder dan €100 en kan oplopen tot wel €600. Oorzaak van deze prijsverschillen zit hem met name in functionaliteit, geheugen, scherm en type bediening. Stel deze dus vast voor dat je jouw speurtocht start.Kleur of monochroom scherm
Een van de eerste keuzes die je kunt maken betreft het scherm. Volstaat een eenvoudig zwart-wit beeld of wil je een volledig kleurenscherm. Op een gps met een monochroom scherm kan meestal geen topo kaartmateriaal geladen/getoond worden. Het scherm toont vaak een basis kaart en de afgelegde route. Gps-en met kleurenscherm bieden deze mogelijkheid wel en vormen inmiddels de grootste groep gps-en in de markt. Scherm afmeting Een tweede belangrijke keuze betreft de grootte van het scherm. Het voordeel van een klein scherm is dat de afmeting van de gps en daarmee het gewicht beperkt blijft. Het nadeel laat zich raden, de informatie op het scherm is moeilijker afleesbaar. De afmeting van het scherm kan variëren van 2.2 inch tot wel 4 inch.Bediening
En dan de bediening. Het bedienen van een gps gaat of met knoppen of via een touchscherm. Aan beide kleven voor- en nadelen, zeker in relatie tot het weer. Een touchscreen werkt snel en gebruikersvriendelijk. Alleen in de kou (handschoenen) en regen (druppels op het scherm) is het slecht te bedienen en kan het je zelfs een paar bevroren vingers opleveren. Spelen je outdoor avonturen zich af in de vrieskou of regen, dan ben je beter af met een apparaat dat zich met robuuste knoppen laat bedienen. Voor mooi weer wandelaars is een touchscreen prima.Elektronisch kompas
Zonder elektronisch kompas kan een gps pas een richting aangeven zodra je gaat bewegen. Het berekent de richting dan aan de hand van je steeds veranderende positie. Maar soms wil je, terwijl je stil staat om de kaart te bestuderen, ook de juiste richting weten. Zodat de kaart in de goede richting draait en het kaartbeeld overeenkomt met het terrein om je heen, of als je naar een bepaald waypoint wilt lopen de richtingspijl op het apparaat de goede kant op wijst. In die gevallen geeft een elektronisch kompas een meerwaarde aan je gps.Barometrische hoogtemeter
Een barometrische hoogtemeter is nauwkeuriger dan de hoogtebepaling van de gps, mits je die barometer onderweg frequent ijkt. Echt nodig voor de navigatie is een barometrische hoogtemeter niet. Wel kun je de hoogtemeter/barometer gebruiken als weerstation door veranderingen in de luchtdruk te monitoren. Batterij levensduur Een punt om zeker rekening mee te houden is de batterij levensduur en de wijze van opladen. Niets is vervelender dan een gps in je bezit te hebben die het nog niet een dag vol houdt zonder de batterijen te wisselen. En als de batterijen leeg zijn, wat is dan de oplaadmethode; opladen via USB, netadapter of gewoon batterijen vervangen. Meegeleverde kaarten Veel fabrikanten leveren standaard een basis kaart van bijvoorbeeld Europa mee. Voor wandelen in minder bebouwd terrein en zeker in de bergen zijn echter gedetailleerdere kaarten wenselijk, de zogenaamde topo kaarten. Deze kaarten geven berg hoogtelijnen alsmede andere landschapskenmerken weer. Onontbeerlijk voor echt navigeren dus. De kosten voor deze kaarten kunnen fors oplopen, du houd hier rekening mee.
Overige functies
De duurdere modellen van de topmerken beschikken over een megapixel camera waarmee je op de route foto's kunt maken. Veel smartphones beschikken over een betere camera dus het praktische nut hiervan is uiterst beperkt. Dan is het nog goed om stil te staan bij het intern geheugen van het apparaatje. Het geheugen bepaald namelijk hoeveel data (kaarten + tracklog) je kunt opslaan op de gps. Backlight verlicht het display van de achterzijde. Dit zorgt voor een betere leesbaarheid van de informatie op het scherm. Een andere functie is de waterbestendigheid van de gps. De meeste moderne gps-en hebben een waarde van IP4 wat neer komt op spatwater (=regenbui) dicht. Er zijn echter ook modellen verkrijgbaar die volledig waterdicht zijn (IP8). Het mag duidelijk zijn dat deze laatste variant een stukje duurder zijn. Vergelijk ook de eventueel meegeleverde accessoires. Sommige fabrikanten leveren standaard ook een fietsstuurhouder, een beschermhoes, draagriem mee. Koop je deze achteraf dan kunnen de kosten aardig oplopen.GPS koopgids
Met deze gps koopgids hopen wij dat jij een meer gewogen keuze kunt maken bij de aanschaf van jouw nieuwe gps. Tot slot geven we je nog een paar zeer betrouwbare gps merken mee.- Garmin - fabrikant van de o.a. zeer succesvolle modellen eTrex, GPSMAP, Oregon en Montana serie
- Satmap - een alom gerespecteerde gps fabrikant uit de UK
- TwoNav - een relatief nieuwkomer met frisse modellen